Kurban Bayramý

Kurban ne demektir?

Sözlükte yaklaþmak, Allâh’a yakýnlaþmaya vesile olan þey anlamlarýna gelen kurbân, dinî bir terim olarak, ibâdet maksadýyla, belirli þartlarý taþýyan hayvaný usulüne uygun olarak kesmeyi ve bu amaçla kesilen hayvaný ifade eder. Kurban Bayramýnda kesilen kurbana udhiye, hacda kesilen kurbana ise hedy denir.

Kurban; Allah’a yaklaþmak ve O’nun rýzasýna ermek niyetiyle kesilen hayvan demektir. Akýllý, hür, mukim ve dini ölçülere göre zengin sayýlan mü'min, ilâhî rýzayý kazanmak gayesiyle kurbanýný kesmekle hem Cenab-ý Hakka, hem de maddi durumlarýnýn yetersiz olmasý sebebiyle kurban kesemeyenlere yardýmda bulunarak halka yaklaþmaktadýr.

Kurban, ibadet niyeti ile belirli zamanda, belirli nitelikleri taþýyan hayvaný, Allah'ýn hoþnutluðunu kazanmak amacý ile kesmektir. Kurban kesmek, mali bir ibadettir. Allah'a bir þükran, bir teþekkür borcudur. Kurban kesen, Allah'a yaklaþmýþ, O'nun hoþnutluðunu kazanmýþ olur.

Kurban kesmek mal ile yapýlan bir ibadettir ve vacibtir. Hicretin ikinci yýlýnda emredilmiþtir. Zenginlerin, kestikleri kurban etlerinden fakirleri yararlandýrmasý, müslümanlar arasýnda sevgi ve kardeþlik duygularýný güçlendirir. Varlýklý insanlarla birlikte yoksullar da sevinir. Kurbanla gelen bu sevinç toplumun huzur ve mutluluðunu arttýrýr. Sevgili peygamberimiz: «Kim (mal) geniþliði bulur da kurban kesmezse bizim mescidimize yaklaþmasýn.» (et-Terðib ve't-Terhib, c.II, s.155) buyurarak kurban kesmenin zenginler için önemli bir görev olduðunu belirtmiþtir.

Kurbanýn dinî dayanaðý nedir?

Kurbanýn meþru kýlýnmýþ bir ibadet olduðuna dair Kur’an-ý Kerim’de deliller bulunmaktadýr. Saffat Suresinde (37/107); Hz.Ýbrahim’in oðlu Hz.Ýsmail’in yerine bir kurbanýn, Allâh tarafýndan kendilerine fidye (kurban) olarak verildiði açýkça bildirilmektedir. Ayrýca diðer bazý ayetlerde de kurban ibadeti ile ilgili nasslar mevcuttur:

“... kendilerine rýzýk olarak verdiði kurbanlýk hayvanlar üzerine belirli günlerde Allâh’ýn adýný ansýnlar. Artýk onlardan siz de yiyin, yoksula fakire de yedirin.”(Hacc 22/28)

“Her ümmet için, Allâh’ýn kendilerine rýzýk olarak verdiði hayvanlar üzerine ismini ansýnlar diye kurban kesmeyi meþru kýldýk…” (Hacc 22/34)

“Kurbanlýk büyükbaþ hayvanlarý da sizin için Allâh’ýn dininin niþanelerinden kýldýk. Sizin için onlarda hayýr vardýr. Onlar saf saf sýralanmýþ dururken kurban edeceðinizde üzerlerine Allah'ýn adýný anýn. Yanlarý üzerlerine düþüp canlarý çýkýnca onlardan siz de yeyin, istemeyen fakire de istemek zorunda kalan fakire de yedirin. Þükredesiniz diye onlarý böylece sizin hizmetinize verdik.” “Onlarýn etleri ve kanlarý asla Allah'a ulaþmaz. Allah'a ulaþacak olan ancak, sizin O’nun için yaptýðýnýz, gösteriþten uzak amel ve ibadettir.” (Hacc 22/36;37)

Bu ayetlerde zikredilen hayvan kesiminin, et ihtiyacý temini için kesilen hayvanlar olmadýðý, bunlarýn ibadet amaçlý birer uygulama olduklarý gayet açýktýr. Et ve kanlarýn Allâh’a ulaþamayacaðýnýn, asýl olanýn ihlas ve takva olduðunun bizzat ayetin nazmýnda yer almasý bunu açýkça ortaya koymaktadýr.

Hz. Peygamber (a.s.) de, kurbaný bir ibadet olarak kabul etmiþ ve bizzat kendisi de kurban kesmiþtir. Hz. Peygamber'in (a.s.), yedi deveyi kendi eliyle kurban olarak kestiðini, Medine'de ise, boynuzlu ve alacalý iki koyun kurban ettiðini Sahabeden Enes (r.a) rivayet etmektedir. (Buhârî, Hacc 117, 119; Müslim, Edâhî 17).

Sahih hadis kaynaklarýnda yer alan rivayetlerde, Hz. Peygamber (a.s.), Kurban bayramýnda, Allah katýnda en sevimli ibadetin kurban kesmek olduðunu, kurbanýn kesilir kesilmez Allah katýnda makbul olacaðýný ve kurban edilen hayvanýn boynuzu, týrnaðý da dahil olmak üzere her þeyinin kiþinin hayýr hanesine yazýlacaðýný ifade edip; bu ibadetin Allah rýzasý için yapýlmasýný tavsiye etmiþtir. (Tirmizî, Edâhî 1; Ýbnu Mâce, Edâhî 3).

Kimler kurban kesmelidir?
Bu þartlarý taþýyan bir müslüman kurban kesmekle yükümlüdür.

1. Akýllý olmak : Aklý yerinde olmak.
2. Büluð çaðýna ermiþ olmak
3. Nisap miktarý mala sahip olmak : Dinen zengin sayýlacak kadar mal varlýðýna (80.18 gr. altýn veya bu deðerin karþýlýðýnda para, eþya vs.) sahip olmak.
4. Misafir olmamak.

Hangi Hayvanlar Kurban Edilir?
Hayvanlardan sadece koyun, keçi, sýðýr,manda ve deve kurban edilir. Bunlardan koyun ile keçi bir yaþýný, sýðýr ve manda iki yaþýný, deve beþ yaþýný bitirmiþ olmalýdýr. Ancak, koyun altý ayýný tamamladýðý halde bir yaþýný doldurmuþ gibi gösteriþli olursa kurban edilebilir. Keçi için böyle bir durum yoktur, bir yaþýný doldurmasý þarttýr. Koyun ve keçi bir kiþi için kurban olur. Sýðýr, manda ve deve birden yedi kiþiye kadar ortaklaþa kurban edilebilir. Evla olan kiþinin kurbanýný kendisi kesmesidir. Ancak, kendi beceremezse baþkasýný vekil eder ve niyet edip kesilirken kurbanýna bakar, þahit olur. Kurbanýn eti üçe taksim edilir. Bir parçasý kendi ailesine nafaka, ikinci parçasý ahbab-ý yarana ziyafet, üçünçü parçasý da fakirlere sadaka olarak verilir. Kurban derisi satýlamaz. Evde seccade yapýlabilir, ya da fakirlere veya hayýr kurumlarýna baðýþlanabilir.

ÖNEMLÝ NOT: KURBAN, ALLAH(cc)'IN ADI ANILARAK KESÝLMELÝDÝR. ALLAH(cc)'IN ADI ANILMADAN KESÝLEN KURBAN, KURBAN DEÐÝLDÝR, ETÝ DE YENMEZ, HARAMDIR. BU HARAMLIK, KURBAN ETÝNÝN PÝS OLDUÐUNDAN DEÐÝL ÞERÝATÝN HÜKMÜ GEREÐÝDÝR.